Niczego nie odpuszczać

Sytuacja w powiecie ostrowieckim nie jest zła, twierdzą zgodnie przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości. Można powiedzieć, że poziom agresji, przemocy i przestępczości wśród tutejszej młodzieży oscyluje na średnim poziomie. Na to przynajmniej wskazują policyjne statystyki i wyniki wizytacji w szkołach, zleconych przez Ministerstwo Edukacji.

- Byłem członkiem tych "dwójek", które wizytowały szkoły podstawowe i gimnazja. Szkoły ponadgimnazjalne dopiero zostaną poddane badaniom- mówi sierżant Piotr Wyroda, zajmujący się w ostrowieckiej komendzie policji przestępczością nieletnich.- Badaliśmy sześć obszarów: przemoc fizyczną, przemoc psychiczną, przestępstwa, przestępstwa przeciwko zdrowiu, mieniu oraz problem narkotyków.

Uczniowie, nauczyciele i pracownicy szkół mieli określić poziom zagrożenia tymi zjawiskami w skali od 1 do 4. Powiat ostrowiecki wypadł na "2". W niektórych obszarach była to "3", co oznacza, że poziom zagrożenia jest większy.

Ta właśnie analiza była przyczynkiem do spotkania z dyrektorami szkół wszystkich szczebli, zorganizowanego w Starostwie Powiatowym.

- Nie spieszyłem się z tym spotkaniem, bo nie jestem zwolennikiem robienia czegoś na "hura", a kilka miesięcy temu właśnie tak się działo- stwierdza prokurator rejonowy Waldemar Pionka.- Z naszych wieloletnich obserwacji wynika, że w Ostrowcu Św. nie jest źle. Oczywiście pewne incydenty się zdarzają, nie da się ich uniknąć. Nie było jednak przypadków drastycznych.

Lepiej jednak dmuchać na zimne i jak twierdzą przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości, reagować wtedy, gdy skala problemu nie jest jeszcze wielka. I okazuje się, że to właśnie sprawia największą trudność. Dyrektorzy i nauczyciele często wstydzą się problemów swoich placówek, a może rczej boją się, że ujawnienie ich wpłynie niekorzystnie na wizerunek szkoły, zniszczy jej renomę.

- To błędne myślenie- przekonuje Waldemar Pionka.- My nie jesteśmy po to, by piętnować nauczycieli. Tak się utarło, że jeżeli dzieje się coś złego, to winny jest nauczyciel, który nie dopilnował ucznia. A gdzie dom, rodzice? Przecież to oni wciąż ponoszą odpowiedzialność za wychowanie dziecka, dopiero potem szkoła. Nie można wszystkiego zrzucić na barki pedagogów.

Rodzice często nie są w stanie przyjąć do wiadomości, że ich dziecko mogło zachować się niewłaściwie czy wręcz popełnić przestępstwo. Zazwyczaj w takich sytuacjach stają murem za swoją latoroślą, gotowi bronić jej za wszelką cenę.

- Doskonałym przykładem na to jest sytuacja, o której opowiedziała mi niedawno matka ostrowieckiego gimnazjalisty- mówi Waldemar Pionka.- Chłopak zgubił w szkole telefon komórkowy. Aparat wypadł mu z kieszeni, wiadomo, kto go podniósł i nie oddał właścicielowi. Rodzice poszkodowanego zgłosili sprawę dyrekcji, rodzice wskazanego winowajcy oczywiście nie przyjęli do wiadomości, że telefon zabrał ich syn. Na skutek determinacji osób, które telefon straciły, udało się go odnaleźć w jednym z komisów. Co się okazało? W telefonie były zdjęcia, a na nich nie tylko chłopak, który zabrał telefon, ale także… jego ojciec. Czy temu dorosłemu mężczyźnie nie przyszło do głowy zapytać, skąd syn ma nowy telefon? Czy raczej wolał nie wiedzieć?

Takich przykładów można by mnożyć. Najczęściej w konfrontacji z wychowawcą, dyrektorem czy nawet prokuratorem, to rodzice okazują się najtwardszym orzechem do zgryzienia. A dziecko widząc, że ma w nich oparcie, uczy się, że wszystko ujdzie mu na sucho.

W przypadku szkolnych chuliganów, dzieciom które próbują wykorzystywać fizyczną przewagę nad rówieśnikami, nic nie może uchodzić na sucho. Najmniejsze przewinienie musi być piętnowane, by nie uczyć młodych, że ich zachowanie to nic złego.

W Ostrowcu Św. i powiecie ostrowieckim nie notuje się wiele występków na terenach szkół. Często zdarzają się bójki, co w przypadku młodych ludzi w zasadzie nie jest zjawiskiem dziwnym. Gorzej, jeśli takie zachowania przeradzają się w patologię.

Warto jednak zaznaczyć, że z roku na rok wzrasta liczba przestępstw i czynów karalnych popełnianych przez nieletnich.

W 2005 roku było ich 118, zatrzymano 114 sprawców. W roku ubiegłym nieletni popełnili 146 przestępstw, zatrzymano 145 sprawców. Najczęściej dokonywano rozbojów i wymuszeń, kradzieży z włamaniem. Policja otrzymała zgłoszenia o 6 bójkach na terenach szkół i o 3 przypadkach pobicia.

- Większość nieletnich sprawców pochodzi z rodzin patologicznych, ale z roku na rok obserwujemy narastanie innego zjawiska- mówi sierż. Piotr Wyroda.- Coraz częściej okazuje się, że rodzice takich dzieci wyjechali za granicę. Młodzi pozostają pod opieką babci, dziadka albo również nieletniego rodzeństwa.

Nauczyciele przyznają, że również spotykają się z takimi sytuacjami. Coraz częściej zdarza się, że nie mają możliwości rozmowy z rodzicami uczniów sprawiających kłopoty, bo ci pozostają poza granicami kraju. Kto w takiej sytuacji ma egzekwować dyscyplinę?

Pierwsze spotkanie prokuratora i policji z dyrektorami szkół miało przede wszystkim przekonać pedagogów, by szukali pomocy wymiaru sprawiedliwości, jeśli zajdzie taka potrzeba. Dotyczy to również sytuacji, gdy sami stają się obiektami agresji uczniów, chamskich zachowań i wulgarnych odzywek.

Warto przypomnieć, że prawodawstwo dzieli młodzież na dwie grupy. Dzieci do lat 13, nawet jeśli popełnią czyn niezgodny z prawem, pozostają właściwie bezkarne, a za ich zachowanie odpowiadają rodzice. Postępowanie wobec sprawców czynów karalnych w wieku od 13 do 17 lat reguluje ustawa o nieletnich. Ci zazwyczaj trafiają do Sądu Rodzinnego, a potem pod "opiekę" kuratora. Chyba, że dopuszczą się najcięższych przestępstw. Młodzież w wieku od 17 lat, czyli głównie uczniowie szkół ponadgimnazjalnych, za każde popełnione przestępstwo odpowiada jak osoba pełnoletnia.